AI Act i oznaczanie treści AI: co firma powinna przygotować
Obowiązki przejrzystości z art. 50 unijnego AI Act zaczynają być stosowane 2 sierpnia 2026 r. Dla firm publikujących materiały generatywne oznacza to potrzebę rozpoznania deep fake’ów, określonych tekstów oraz bezpośrednich interakcji z AI.
Najważniejsza data: 2 sierpnia 2026 r.
Od tego dnia stosowane są obowiązki przejrzystości określone w art. 50 rozporządzenia (UE) 2024/1689. Obejmują różne role. Dostawcy systemów generujących syntetyczny tekst, obraz, dźwięk lub wideo odpowiadają za maszynowo odczytywalne oznaczanie i wykrywalność wyników w zakresie technicznie wykonalnym. Podmioty korzystające z systemów mają obowiązki informacyjne dotyczące m.in. deep fake’ów i określonych tekstów.
Osobny obowiązek dotyczy systemów wchodzących w bezpośrednią interakcję z osobami. Użytkownik powinien wiedzieć, że komunikuje się z systemem AI, chyba że jest to oczywiste dla rozsądnie poinformowanej, uważnej osoby, z uwzględnieniem okoliczności i kontekstu.
Jakie publikacje obejmuje art. 50 ust. 4
Pierwsza kategoria to obraz, audio lub wideo wygenerowane albo zmanipulowane przez AI, które stanowi deep fake. Chodzi o materiał przypominający istniejące osoby, obiekty, miejsca, podmioty lub wydarzenia i mogący fałszywie wydać się autentyczny lub prawdziwy. Podmiot korzystający z systemu powinien ujawnić sztuczne wygenerowanie lub manipulację.
Druga kategoria to tekst wygenerowany albo zmanipulowany przez AI i publikowany w celu informowania opinii publicznej o sprawach interesu publicznego. Zakres nie obejmuje automatycznie każdego opisu produktu, wpisu reklamowego czy roboczego tekstu. Znaczenie mają cel publikacji, temat, proces redakcyjny oraz odpowiedzialność za materiał.
Jak przekazać informację
Zgodnie z art. 50 ust. 5 informacja ma być jasna i odróżnialna, przekazana najpóźniej przy pierwszej interakcji lub ekspozycji oraz zgodna z wymaganiami dostępności. Kodeks postępowania rozwija praktyczne zasady: oznaczenie nie powinno być zasłonięte przez nakładki, powinno być osadzone bezpośrednio w materiale lub związane z nim równoważną metodą, a przy pobieraniu i udostępnianiu nadal pozostać widoczne.
Oficjalne ikony UE są narzędziem dobrowolnym. Ich użycie nie jest certyfikatem i nie przesądza o zgodności. Pomagają jednak stosować jednolity język wizualny. Komisja udostępnia trzy rodzaje ikon w czterech wariantach kolorystycznych, bez obowiązku atrybucji.
Kodeks postępowania z 10 czerwca 2026 r.
Kodeks przejrzystości treści generowanych przez AI został przygotowany przez niezależnych ekspertów w procesie wspieranym przez AI Office. Przystąpienie do niego jest dobrowolne, lecz obowiązki wynikające z AI Act pozostają prawnie wiążące. 8 lipca 2026 r. Komisja uznała, że Kodeks adekwatnie obejmuje obowiązki z art. 50 ust. 2, 4 i 5; 9 lipca analogiczną ocenę przyjęła AI Board.
Organizacja może wykazywać zgodność również innymi środkami. Powinna wówczas umieć udokumentować, dlaczego wybrane rozwiązania są skuteczne. Samo umieszczenie ikony bez procesu decyzyjnego, właściwego komunikatu i dostępności nie wystarczy.
Możliwe kary
Naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50 znajduje się w kategorii, dla której art. 99 ust. 4 przewiduje administracyjne kary do 15 mln euro albo - w przypadku przedsiębiorstwa - do 3% całkowitego światowego rocznego obrotu z poprzedniego roku finansowego, zależnie od tego, która wartość jest wyższa. Dla MŚP, w tym startupów, górną granicą jest niższa z odpowiednich wartości procentowej i kwotowej.
Nie oznacza to automatycznej kary maksymalnej za każdy błąd. Przy decyzji mają być brane pod uwagę m.in. charakter, waga i czas naruszenia, liczba osób, szkoda, wielkość operatora, współpraca z organami, odpowiedzialność, działania naprawcze oraz umyślność lub niedbalstwo. Państwa członkowskie określają zasady kar i inne środki egzekwowania, które mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Plan wdrożenia dla firmy
- Zrób spis systemów AI używanych w marketingu, redakcji, obsłudze klienta i produkcji mediów.
- Rozdziel role dostawcy, wdrażającego i innych uczestników łańcucha.
- Zidentyfikuj deep fake’i, publikacje o sprawach publicznych i interfejsy konwersacyjne.
- Opisz proces ludzkiej weryfikacji oraz odpowiedzialność redakcyjną.
- Przyjmij standard komunikatów, ikon, dostępności i trwałego osadzania.
- Wdróż pola i komponenty w CMS, odtwarzaczach oraz procesie eksportu plików.
- Szkol zespół, zapisuj decyzje i okresowo kontroluj próbkę publikacji.
- Monitoruj wytyczne Komisji oraz aktualizacje Kodeksu.
Przygotuj oznaczenie
Skorzystaj z generatora oznaczeń AI, porównaj oficjalne ikony UE albo przeczytaj pełny poradnik wdrożeniowy. Dla procesu obejmującego wiele zespołów i kanałów możesz zgłosić firmę do audytu gotowości.